Hoe het opduikt
Eén van deze drie heb je al gehad.
Alle drie begonnen als iets kleins en nuttigs, en geen van drieën zag eruit als een governancevraag op het moment zelf. Ik had ze ook niet gemarkeerd.
Je nieuwste collega heeft geen leidinggevende.
Een agent is AI die niet alleen antwoordt, maar handelt. Hij verstuurt, boekt, werkt bij, keurt goed. Niemand die eigenaar is betekent dat er geen naam bestaat van iemand die verantwoordelijk is voor wat hij doet.
Er gaat in jouw bedrijf al iets de deur uit met jullie naam eronder. Vraag een directie wie verantwoordelijk is als daar iets misgaat en je krijgt een stilte, en dan vier mensen die elkaar aankijken. Deze pagina gaat over het dichten van die stilte. Tien minuten per agent, geen software.
Hoe het meestal boven tafel komtHij heeft in het weekend vierhonderd mails verstuurd. Maandag dachten drie mensen allemaal dat iemand anders hem had ingesteld.Een COO, 140 mensen, deze zomer
Hoe het opduikt
Alle drie begonnen als iets kleins en nuttigs, en geen van drieën zag eruit als een governancevraag op het moment zelf. Ik had ze ook niet gemarkeerd.
Wat we ermee bedoelen
Het gesprek begint bij welk platform en welk model, en dat zijn te beantwoorden vragen met leveranciers en prijzen erachter. De vraag die wordt overgeslagen is veel simpeler. Dit ding doet het werk van een mens, dus waar zit het en wie is de leidinggevende.
Een nieuwe collega krijgt een inwerkperiode, een leidinggevende en over zes weken een gesprek. Een agent krijgt een login en een kanaal in Slack. Daarna gaat hij naar je klanten schrijven.
De meeste organisaties kunnen niet zeggen waar die agents bij zijn geweest, welke beslissingen ze hebben genomen, of wie er verantwoordelijk is als er iets misgaat.Ben Kliger, medeoprichter en CEO van Zenity1
Lees dat langzaam terug. Waar hij bij was, wat hij besloot, wie ervoor antwoordt. De eerste twee kosten meestal een week graafwerk om te reconstrueren, als het al lukt. De laatste zou je op een donderdagmiddag kunnen regelen, gratis, en bijna niemand heeft het gedaan.
Wat het onderzoek vond
Bijna twee derde van de organisaties heeft agents uitgeprobeerd. Onder de 10% heeft ze opgeschaald tot ze echt waarde leveren.2 Dat gat bestaat uit saaie dingen. Een afbakening, een naam eronder, een manier om te stoppen. Alles wat om een agent heen moet staan voordat iemand hem alleen durft te laten draaien, en de naam is daarvan de eerste.
Dat laatste getal zou ik op de muur hangen. Eigenaarschap is het goedkoopste deel van de oplossing, en bijna niemand heeft het gedaan.
Waar het vandaan komt
Niemand wijst een eigenaar aan voor een formule in een spreadsheet. Een agent komt door dezelfde deur binnen als een Slack-plugin, dus krijgt hij evenveel aandacht, en dat is geen. Daarna gaat hij dingen doen waarvan je zou willen dat een junior er eerst even over overlegt. Het gedrag verschuift. De papieren niet.
AI-agents draaien al op schaal mee als onderdeel van het digitale personeelsbestand, terwijl beveiliging en governance geen gelijke tred hebben gehouden met hun zelfstandige handelingen.Hillary Baron, AVP of Research bij de Cloud Security Alliance1
Eigenaar zijn betekent dat jouw naam eronder staat om drie uur ’s middags, als hij iets vreemds doet. Daar word je nergens voor bevorderd. Zolang iemand met gezag niet hardop zegt dat een agent bezitten bij een functie hoort in plaats van een straf voor nieuwsgierigheid, is je mond houden de verstandige keuze. In de meeste bedrijven is het nooit gezegd.
Een agent zonder eigenaar is een collega die door niemand wordt aangestuurd. Hij komt nog steeds elke dag opdagen.Paul Musters
Dit is de eerlijke. Een organogram toont mensen en wie aan wie rapporteert. Een agent werkt, heeft toegang, levert output en kost elke maand geld, en hij is bij niemand in dienst. De meeste bedrijven lossen dat op door hem van het schema te laten, en daarmee is hij stilletjes van iedereen. Wat van iedereen is, wordt door niemand nagekeken.
Daarom komt dit ook na elke opruimactie terug. Je kunt de agents opsommen die je ziet en nog steeds geen antwoord hebben voor degene die volgende maand opduikt, want wat je hebt opgelost is de lijst en niet het gat in het organogram.
Zes vragen, drie minuten, en er hangt geen naam aan. Je krijgt je level, wat het je daar kost, en wat er een stap hoger verandert.
Een controle die werkt
Pak één agent die vandaag in je bedrijf draait. Neem de eerste die je te binnen schiet. Vul deze vijf regels in op één pagina.
Lukt het niet om alle vijf binnen tien minuten in te vullen, dan heb je het gat gevonden. Doe nu de tweede agent.
Er is een hardere versie die ik bij klanten gebruik. Vraag drie mensen apart om elke agent en automatisering in hun deel van het bedrijf op te schrijven. Leg de lijstjes daarna naast elkaar. In de meeste bedrijven is het totaal een stuk langer dan elk afzonderlijk lijstje, en wat maar op één lijst staat kijk je als eerste na.
Waar het zit
In de vijf AI Culture Levels die we bij klanten gebruiken komen agents meestal binnen op level 2 of level 3. Eigenaarschap verschijnt op level 4. In die afstand zit dit probleem.
Level 2, Wild West, is dagelijks individueel gebruik zonder gedeelde werkwijze. Agents duiken hier op als het slimme experiment van iemand. Level 3, Blueprint, is waar de werkwijzen worden vastgelegd, en daar wordt meestal de eerste agent stilletjes dragend. Geen van beide levels heeft een plek voor een eigenaar, want geen van beide heeft besloten dat AI onderdeel is van hoe het bedrijf draait.
Level 4, Engine, is waar dat verandert. AI zit in het besturingsmodel, dus een agent wordt behandeld zoals je een functie behandelt: met een afbakening, een naam erboven, een evaluatie en een manier om te stoppen. Ongeveer 4% van de organisaties zit daar. Dat is een klein getal en het is eerlijk.
Eén ding is goed om te weten voordat je jezelf plaatst. De meeste bedrijven zitten niet op één level. Engineering loopt vaak twee levels voor op finance, en de agents met het minste toezicht zitten zelden in het team waar jij naar kijkt. We lezen het bedrijf op de laagste afdeling, want daar komt het volgende incident vandaan.
Een Operating Profile in gebruik. Persoonlijkheidstype en AI-niveau in één profiel, met de agents die daarbij passen.
Een lijst met agents vertelt je wat er bestaat. Hij vertelt je niet of de persoon wiens naam eronder staat de output kan beoordelen. Dat bepaalt of eigenaarschap echt is of alleen op papier. Iemand op level 4 kan naar het werk van zijn agent kijken en zeggen dit klopt niet, doe het opnieuw. Iemand op level 1 stuurt het door, want het ziet er af uit.
Daarom gebeurt het meten per persoon: hoe iemand zijn werk aanpakt, en hoe ver iemand is met AI. Dan krijgt een agent een eigenaar die hem ook echt kan dragen. In de praktijk is dat vaak niet degene die hem heeft gebouwd, en dat is meestal de juiste uitkomst.
emaho meet één Operating Profile per persoon: persoonlijkheidstype en AI-niveau in één profiel. Daarop bouwen we een persoonlijke set AI-agents die past bij hoe iemand werkt, binnen de tools die hij al gebruikt. Vijftien minuten invullen, het eerste profiel is gratis, gemaakt voor bedrijven van 20 tot 500 mensen.
Vijftien minuten per persoon. Geen creditcard, geen verplichtingen.
Wat je kunt doen
Begin met de lijst. Vraag elke teamleider op te schrijven wat er in zijn deel van het bedrijf draait, inclusief de dingen die met een tool meekwamen en die iemand op een vrijdag heeft gebouwd. Ga ervan uit dat het totaal je verrast, want meer dan de helft van de bedrijven draait niet-goedgekeurde agents die nooit zijn geteld.1 De lijst is alleen wat de volgende stap mogelijk maakt.
Zet daarna onder elke agent een naam. Eén persoon, opgeschreven, hardop gezegd in de kamer. Hier loopt het elke keer vast. Mensen horen het woord vrijwilliger en houden hun hand omlaag. Vraag dus niet om vrijwilligers. Wijs het toe zoals je elk ander stuk werk toewijst. En wil zelfs dan niemand een bepaalde agent hebben, dan heb je je antwoord op de vraag of hij überhaupt moet draaien.
Schrijf de grenzen op één pagina per agent, met de vijf regels uit de test hierboven. Geen raamwerk, geen beleidsdocument waar een jurist bij moet. Vijf regels die een nieuwe collega in twee minuten leest en kan toepassen.
Zet een evaluatie in de agenda. Twintig minuten per kwartaal met de eigenaar: wat hij deed, wat hij verkeerd deed, of de afbakening nog klopt. Sla dat over en binnen zes maanden is hij stilletjes weer van niemand, wat er ook op papier staat.
De laatste, en in mijn ervaring degene die wordt overgeslagen. Kijk na of de eigenaar de output ook echt kan beoordelen. Iemand die goed werk niet kan onderscheiden van werk dat er alleen af uitziet is een handtekening onder een formulier, en de agent draait daaronder onbekeken door.
Vertel me hoeveel agents je vond en hoeveel er een naam onder hadden. Ik vertel je wat die verhouding meestal betekent en wat ik als eerste zou doen. Geen verkooppraatje. Je krijgt een antwoord, meestal dezelfde dag.
Wat wachten kost
Wat mensen hardop zeggen is aansprakelijkheid, en dat werd in februari 2024 concreet. Een tribunaal in British Columbia hield Air Canada verantwoordelijk voor wat zijn chatbot een passagier vertelde over rouwtarieven. De luchtvaartmaatschappij betoogde dat de chatbot een aparte partij was die zelf verantwoordelijk was voor zijn woorden. Het tribunaal ging daar niet in mee en kende schadevergoeding toe.4 Het bedrag was klein, ongeveer 650 Canadese dollar. Het principe is dat niet: wat jouw automatisering zegt, heeft jouw bedrijf gezegd. Ik ben geen jurist en één Canadees tribunaal is geen regel voor Nederland, dus lees het als een richting in plaats van een uitspraak over jouw situatie.
Dan is er geld dat al weg is. Gartner verwacht dat meer dan 40% van de agentic AI-projecten voor eind 2027 wordt gestopt, en noemt gebrekkige risicobeheersing in dezelfde zin als kosten en onduidelijke waarde.3 Projecten sneuvelen zelden omdat de techniek faalde. Ze sneuvelen omdat niemand kon antwoorden wat er gebeurt als het misgaat, waardoor ze de pilot nooit verlieten.
En dan is er de kostenpost die nooit in een business case terechtkomt, en dat is degene waar ik me zorgen over zou maken. Zodra een team heeft gezien dat een agent zonder eigenaar een puinhoop maakt, zakt de zin in de volgende naar nul. Je houdt de slechtst denkbare combinatie over: de agents die al draaien blijven zonder toezicht draaien, en de agents die hadden geholpen komen er nooit. In de vergadering noemen mensen dat voorzichtigheid. Wat het werkelijk is, is een bedrijf dat bang is geworden voor zijn eigen gereedschap.
Gevraagd en beantwoord
Vlakbij
Zodra een agent een naam onder zich heeft, gaat het gesprek snel verder. Deze drie komen in hetzelfde kwartaal langs.
Een eigenaar beantwoordt de wie. Deze beantwoordt de wat: welke beslissingen een agent zelf mag nemen, welke een mens nodig hebben, en wie dat heeft opgeschreven.
Lees deze 18De output ziet er af uit, dus mensen stoppen met controleren. Tegen de tijd dat een fout wordt gevonden is hij honderd keer herhaald, en de eigenaar heeft ze allemaal goedgekeurd.
Lees deze In de volledige set 15Als de helft van het werk in een team via iets loopt dat daar niet in dienst is, beschrijft het schema aan je muur een bedrijf dat je vroeger had.
Lees dezeVijfentwintig dingen die stukgaan in een bedrijf zodra mensen met AI gaan werken, elk met het onderzoek erachter en het level waarop het begint te bijten. Deze begint te bijten op Blueprint, en 7 andere beginnen daar ook.
Aan de slag
De vijf regels kosten je tien minuten per agent. Wat ze je niet vertellen is of degene wiens naam eronder komt de output kan beoordelen. Dat is wat wij meten, te beginnen bij jezelf.
Eerste profiel gratis · geen creditcard · gemaakt voor bedrijven van 20 tot 500 · jij bepaalt wat je team te zien krijgt
Nog niet zover om je team ergens in te zetten? Begin dan met het level van het bedrijf. De Culture Level scan is zes vragen, drie minuten, en vraagt niets van je.
Cijfers staan zoals ze zijn gepubliceerd. Waar een getal wordt omschreven als ongeveer of rond, staat het zo in de bron. Niets op deze pagina is juridisch advies.