Verdwijnende juniorfuncties zijn wat er gebeurt als AI het werk overneemt waar juniors het vak op leerden. Er wordt niemand ontslagen. De functie wordt alleen niet meer opnieuw ingevuld, en de onderste tree verdwijnt stilletjes.
Je bent gestopt met aannemen onderaan omdat AI dat werk nu doet, en de cijfers van dit jaar zien er daardoor beter uit. De rekening komt over een jaar of vier, precies op het moment dat je iemand nodig hebt die hier lang genoeg is om iets aan toe te vertrouwen.
De laag die je niet meer vult is de laag waar alles erboven vandaan komt.
Voordat je verder leest
Waar dit heen gaat als er niets verandert.
De beslissing valt dit jaar en het gevolg landt in een ander jaar, en juist daarom is dit zo makkelijk uit te stellen. Kies een jaar en kijk naar hetzelfde bedrijf.
Dit jaar
Het ziet eruit als een goed besluit, en dat is het ook
Twee juniorfuncties bleven leeg nadat er mensen vertrokken. Het werk werd opgevangen, deels door AI en deels door mensen die er al goed in waren. Je kosten per eenheid werk gingen omlaag en er ging niets stuk. Niemand in het bedrijf ervaart dit als een besluit, en precies daarom komt het nooit ter sprake.
Over twee jaar
Je seniors doen al twee jaar juniorwerk
Output nakijken, opschonen, de routinegevallen afhandelen die vroeger iemands leerschool waren. Twee van hen hebben er iets over gezegd. Eén is vertrokken, en in het exitgesprek viel het woord ontwikkeling. Komt er een teamleidersrol vrij, dan staan er twee namen op de interne lijst en allebei lopen ze al op hun tenen.
Over vijf jaar
Je koopt ervaring op een markt waar iedereen koopt
De mensen die nu klaar waren geweest, werken op een plek waar ze wél zijn blijven opleiden. Dus haal je van buiten tegen een opslag, en die persoon heeft een jaar nodig om je bedrijf te snappen. Ondertussen is degene die de kennis draagt dezelfde persoon aan wie je al sinds 2027 een sabbatical wilde geven.
Alle drie de panelen zijn leesbaar zonder te klikken. De jaartallen bepalen alleen welk paneel bovenop ligt.
Hoe het zich toont
Niets ervan voelde op dat moment als een besluit.
Deze challenge komt nooit binnen als een plan om te stoppen met juniors aannemen. Hij komt binnen als drie losse verstandige keuzes, elk gemaakt door iemand anders.
De functie die je nooit opnieuw invulde
Emma vertrok in maart. De vacature ging uit en werd daarna geparkeerd terwijl het team een kwartaal de nieuwe tooling probeerde. Het werkte goed genoeg. De vacature hield stilletjes op een vacature te zijn, en niemand hoefde daarvoor in een vergadering te pleiten.
Je beste analist zit donderdag na te kijken
Output doornemen, corrigeren, doorsturen. Ze is er goed in en het is zonde van haar. Het is ook precies het werk waarop iemand het vak had geleerd, en er is niemand om het te leren.
De promotieronde met twee namen erop
Je hebt een teamleider nodig. De interne lijst telt twee mensen, allebei dragen ze al meer dan zou moeten. Iemand zegt dat we buiten gaan kijken, en dat is één keer prima. Volgend jaar is de lijst korter.
Het gemeten deel
Dit is meetbaar, en iemand meet het elke maand.
Het Digital Economy Lab van Stanford werkt met loonstrookdata van ADP over miljoenen werkenden in meer dan 730 beroepen bij tienduizenden Amerikaanse werkgevers, elke maand bijgewerkt. Ze noemen het project Canaries in the Coal Mine, en daarmee weet je wat ze denken te zien.1
Het gat komt niet doordat mensen worden ontslagen. Het komt doordat bedrijven minder juniors aannemen en hun ervaren mensen houden.1
Dat laatste punt is het herhalen waard in je eigen directieoverleg, want het verandert wat voor probleem dit is. In de data zit geen golf van ontslagen en geen verdringing over de hele economie.1 Wat er wel zit, is een deur die niet meer opengaat. Software-engineering, marketing en klantenservice zijn tot nu toe de duidelijkste gevallen.
Twee andere metingen wijzen dezelfde kant op. Het aantal vacatures voor instapfuncties in de Verenigde Staten ligt ongeveer een derde lager dan begin 2023, en bij de bedrijven waar mensen het liefst werken is het aandeel instappers gedaald terwijl de mediane medewerker er meerdere jaren ervaring bij kreeg.23
Niemand heeft besloten te stoppen met mensen opleiden. Twaalf losse redelijke keuzes telden bij elkaar op.
Paul Musters
Is de dunne instroom een levelprobleem?
Zes korte vragen. Drie minuten. Niemand ziet wie er heeft geantwoord. Je krijgt het level, wat het kost, en de stap erna.
Het juniorwerk wás de opleiding, en het was ook het makkelijkst te automatiseren
Samenvatten, eerste versies, de routinegevallen, het opruimen. Op een kostenoverzicht zag het eruit als werk van lage waarde en het deed twee dingen tegelijk. Het werk kwam af en iemand leerde het verschil tussen output die klopt en output die fout is. Automatiseer het en je houdt het eerste en verliest het tweede, en maar één van de twee is dit kwartaal zichtbaar.
De besparing is nu en de kosten zijn in 2030
Twee juniorsalarissen dit jaar tegenover een wervingsfee, een opslag en een jaar inwerken over vier jaar. Elke prikkel in een normale budgetcyclus wijst één kant op, en degene die de besparing incasseert is zelden degene die de rekening betaalt. Dat is geen cynisme, zo werken planningshorizonnen nu eenmaal.
De goedkoopste senior die je ooit aanneemt is de junior die je hebt gehouden.
Paul Musters
Niemand is eigenaar van de instroom
Werving hoort bij degene met de vacature. Opleiden hoort bij de manager. Hoe je bedrijf er over vijf jaar uitziet hoort bij een strategiedocument. Dus wordt het besluit om de onderste tree niet meer te vullen twaalf keer genomen door twaalf mensen, die elk lokaal gelijk hebben, en het staat nooit als zichzelf op een agenda.
Doe dit eerst
Twee jaar terug, drie jaar vooruit, één pagina.
Dit kost een uur met degene die je personeelscijfers bijhoudt, en het is het soort ding dat een gesprek verandert omdat niemand met zijn eigen data in discussie gaat.
Zet deze vier dingen op één pagina.
Het aantal instappers in elk van de laatste twee jaar, en hetzelfde getal van twee jaar daarvoor.
De senior- en leidinggevende rollen die je de komende drie jaar nodig denkt te hebben, door groei en door vertrek.
Hoeveel daarvan je van binnenuit wilde invullen.
Namen. Echte mensen, nu in dienst, die over drie jaar klaar kunnen zijn voor die rollen.
Regel vier doet het werk. Daalt het eerste getal terwijl het tweede stijgt en is het vierde korter dan het derde, dan klopt de som niet, en hij gaat zichzelf niet kloppend maken.
Er is een versie hiervan die misgaat, dus een waarschuwing. Het is verleidelijk om namen op te schrijven van mensen die het waarschijnlijk zouden kunnen. Schrijf alleen de mensen op die je morgen ook echt zou benoemen als het moest. Het gat tussen die twee lijstjes is de echte bevinding, en het is meestal groter dan iemand verwacht.
Level voor level
De opleiding is verschoven. Iemand moet ontwerpen waar hij landt.
Er is een versie waarin dit goed uitpakt. Het juniorwerk is weg en er komt iets anders voor in de plaats: output beoordelen, zien waar de machine ernaast zit, kwaliteit inschatten. Dat is echt werk en iemand kan er veel van leren, sneller dan de oude route leerde.
01Campfire60%
02Wild West25%
03Blueprint10%Hier wordt de opleiding ontworpen
04Engine4%
05Ecosystem1%
Aandeel bedrijven per level. De vijf AI Culture Levels die we bij klanten gebruiken, van iedereen doet maar wat tot AI die onderdeel is van hoe het bedrijf draait.4
Het vraagt wel dat iemand het opmerkt en ervoor ontwerpt. In de vijf AI Culture Levels die we bij klanten gebruiken is dat gedrag van level 3: de werkwijze is opgeschreven, dus je kunt een nieuw iemand erop wijzen en eraan afmeten. Op level 2 valt er niets over te dragen, want iedereen werkt op zijn eigen manier en niets daarvan is vastgelegd. Een nieuwe junior op level 2 heeft niets om junior in te zijn.
Wat een meting laat zien over je bank
Een Operating Profile in gebruik. Persoonlijkheidstype en AI-niveau in één profiel, met de agents die daarbij passen.
Een personeelsoverzicht vertelt je hoeveel mensen je hebt en hoe lang ze er zijn. Het vertelt je niet wie er echt groeit, en dat zijn verschillende vragen. Iemand van twee jaar die hele werkstromen draait en output beoordeelt is verder dan iemand van zes jaar die sinds 2020 hetzelfde zorgvuldig doet.
De meting is per persoon en bevat twee dingen: de manier waarop iemand werkt, en zijn AI-niveau. Dat geeft je een bank die je kunt zien in plaats van een lijst gesorteerd op begindatum. De mensen die over drie jaar klaar kunnen zijn staan er meestal op, en het zijn meestal niet de namen die in de vergadering vielen.
Over emaho
emaho meet één Operating Profile per persoon: persoonlijkheidstype en AI-niveau in één profiel. Daarop bouwen we een persoonlijke set AI-agents die past bij hoe iemand werkt, binnen de tools die hij al gebruikt. Vijftien minuten invullen, het eerste profiel is gratis, gemaakt voor bedrijven van 20 tot 500 mensen.
Vijftien minuten per persoon. Geen creditcard, geen verplichtingen.
Wat werkt
Begin met een naam op een lijst.
Leg de instroom bij iemand neer, met naam. Eén persoon die eigenaar is van het antwoord op hoe dit bedrijf er over vijf jaar uitziet, met de personeelscijfers een keer per kwartaal voor zich. Op dit moment hoort die vraag bij een document, en documenten merken niets op.
Herontwerp daarna de juniorfunctie in plaats van hem te schrappen. Het werk is nu anders: output nakijken, vangen wat het model fout doet, de gevallen afhandelen die het niet aankan. Wie dat een jaar doet leert kwaliteit sneller dan de oude route leerde, mits er iemand naast zit die kan zeggen waarom iets fout is.
Bescherm de tijd om op te leiden expliciet. Je seniors doen het nakijkwerk omdat ze er snel in zijn, wat vandaag efficiënt is en het opleiden uit de week haalt. Twee uur per week met iemand met minder ervaring, in de agenda, behandeld als werk in plaats van als een gunst.
En blijf aannemen onderaan, in kleinere aantallen, met opzet. Twee mensen die vroeg in hun loopbaan zijn en die je ook echt wilt laten groeien. De bedrijven die dit decennium uitkomen met een bank zijn de bedrijven die een dun lijntje open hielden toen iedereen het dichtdeed.
Hoe kort is jouw lijst?
Passen de namen die je over drie jaar echt zou kunnen benoemen op één hand, dan hoor ik graag wie erop staat en wat er ontbreekt. Het is een gesprek dat ik vaak voer en meestal heb ik er iets bruikbaars over te zeggen.
Begin met het deel waar een getal onder past. Een senior van de markt kost een wervingsfee, een opslag boven een interne promotie en ongeveer een jaar voordat die persoon je bedrijf goed genoeg kent om de lastige dingen aan te vertrouwen. Vermenigvuldig dat met het aantal rollen dat je stilzwijgend van binnenuit wilde vullen.
Dan het effect op behoud, dat eerder komt. Je goede mensen zien de vorm van de ladder boven zich. Verdwijnen de treden, dan vertrekken degenen met opties naar een plek waar ze een volgende stap zien, en dat zijn precies de mensen op wie je rekende bij regel vier van je test.
En dan de langzame. Oordeelsvermogen woont in mensen die genoeg versies van iets hebben gezien om te weten wanneer het niet klopt. Dat kost jaren en het is gebouwd op precies het werk dat is geautomatiseerd. Sla een lichting over en je merkt het een tijd niet, want de seniors die je hebt dragen het nog. Je merkt het als zij met pensioen gaan, en dat is het slechtste moment om het te ontdekken.
Waar mensen op zoeken
Verdwijnende juniorfuncties, gevraagd en beantwoord
Verdwijnen juniorfuncties door AI?
Ze verdwijnen niet met een ontslagronde maar door niet meer te worden ingevuld. Stanford meet met loonstrookdata van ADP dat de werkgelegenheid onder 22- tot 25-jarigen in beroepen met veel AI-blootstelling ongeveer 19% achterloopt op leeftijdsgenoten in minder blootgestelde beroepen. Het verschil komt van minder aannemen, niet van ontslaan.
Welke beroepen worden het eerst geraakt door AI?
In de Stanford-cijfers zijn software-engineering, marketing en klantenservice tot nu toe de duidelijkste gevallen. Het patroon is telkens hetzelfde: werk dat bestaat uit samenvatten, eerste versies maken en routinegevallen afhandelen. Precies het werk waarop juniors het vak leerden.
Moet je nog juniors aannemen als AI hun werk doet?
In kleinere aantallen en met opzet, ja. De bedrijven die dit decennium uitkomen met mensen die klaar zijn voor een leidinggevende rol, zijn de bedrijven die een dun lijntje open hielden. Twee mensen per jaar die je ook echt wilt laten groeien is genoeg om de onderste tree te houden.
Wat doet emaho aan verdwijnende juniorfuncties?
Het werk is de nieuwe leerschool ontwerpen: wat een junior nu doet, wie ernaast zit en hoe je ziet dat iemand groeit. Dat is een ontwerpvraag over werk, geen cursus. Begin met je eigen profiel, dat is gratis.
Hoe leid je juniors op als AI het instapwerk overneemt?
Door de functie te herontwerpen in plaats van te schrappen. Het nieuwe juniorwerk is output beoordelen, vangen wat het model fout doet en de gevallen afhandelen die het niet aankan. Dat leert kwaliteit sneller dan de oude route, op één voorwaarde: er zit iemand naast die kan uitleggen waarom iets niet klopt.
Wat kost het om geen juniors meer aan te nemen?
Op korte termijn niets, en daar zit het probleem. De rekening komt over vier jaar in de vorm van een wervingsfee, een opslag boven een interne promotie en ongeveer een jaar inwerken per rol die je van binnenuit had willen vullen. Daarnaast vertrekken de mensen die de treden boven zich zien verdwijnen.
Hoe weet je of je genoeg opvolgers hebt?
Zet vier dingen op één pagina: instappers in de laatste twee jaar, de senior- en leidinggevende rollen die je de komende drie jaar nodig hebt, hoeveel daarvan je van binnenuit wilde vullen, en de namen van mensen die daar over drie jaar klaar voor kunnen zijn. Schrijf bij die laatste alleen mensen op die je morgen ook echt zou benoemen.
Waar past dit tussen de andere AI-challenges?
Het is er één van vijfentwintig, en één van de vroegste: hij begint al te bijten op Campfire, voordat er verder iets aan het werk is veranderd. De volledige set van 25 AI-challenges geeft per challenge het onderzoek, het level waarop het begint te bijten en een test die je deze week kunt doen.
Waarom besluit niemand om te stoppen met juniors aannemen?
Omdat het nooit als één besluit wordt genomen. Werving hoort bij degene met de vacature, opleiden bij de manager en de vorm van het bedrijf over vijf jaar bij een strategiedocument. Twaalf mensen nemen twaalf keer een lokaal juist besluit, en het onderwerp staat nooit als zichzelf op de agenda.
Neemt AI banen weg in Nederland?
De beste meting die er ligt is Amerikaans en gaat over instroom in plaats van over ontslagen. Wat je daarin ziet is dat de deur onderaan minder vaak opengaat, terwijl ervaren mensen gewoon blijven zitten. Ik zou daar voorzichtig mee vertalen naar de Nederlandse arbeidsmarkt, want de arbeidsverhoudingen verschillen.
Wat is de entry-level squeeze?
De Engelse term voor hetzelfde verschijnsel: de onderste tree van de ladder die verdwijnt doordat het werk waar juniors op leerden is geautomatiseerd. Er valt geen ontslag, alleen een vacature die stilletjes ophoudt een vacature te zijn.
Hoeveel minder instapvacatures zijn er?
Revelio Labs komt uit op ongeveer een derde minder instapvacatures in de Verenigde Staten sinds begin 2023. LinkedIn ziet bij bedrijven met een sterk werkgeversmerk het aandeel instappers dalen terwijl de mediane ervaring van medewerkers steeg van ongeveer zes naar bijna achtenhalf jaar.
Wat gebeurt er met de kwaliteit als je een lichting overslaat?
Een tijdlang niets, want de seniors die je hebt dragen het nog. Oordeelsvermogen zit in mensen die genoeg versies van iets hebben gezien om te weten wanneer het niet klopt, en dat is opgebouwd op precies het werk dat is geautomatiseerd. Je merkt het als die mensen met pensioen gaan.
Waar dit heen gaat
De ladder is één deel van een grotere verschuiving.
Deze drie komen langs in hetzelfde gesprek over hoe het bedrijf eruit gaat zien.
De test van één pagina vertelt je hoe kort de lijst is. Een profiel per persoon vertelt je wie erop staat, en dat is zelden dezelfde volgorde als de lijst op begindatum.
Sorteer de lijst op groei in plaats van op dienstjarenEén profiel per persoon laat zien wie er echt beweegt. Dat is zelden dezelfde volgorde als de senioriteitslijst.
Geef degene van twee jaar iets echts om te dragenEigenaarschap bouwt oordeelsvermogen. Geen enkele cursus doet dat.
Zet het koppel in de agenda voordat het kwartaal vollooptEen ervaren iemand naast een recente instromer, op echt werk, één keer per maand.
Vijftien jaar leiderschaps- en teamontwikkeling in Nederlandse scale-ups. Die praktijk zit nu in software: één Operating Profile per persoon, met agents die echt passen. Hij schrijft deze pagina’s vanuit wat hij bij klanten tegenkomt, in plaats van vanuit een samenvatting van onderzoek.
Stanford Digital Economy Lab met ADP Research, Canaries in the Coal Mine?, update van augustus 2026, op basis van maandelijkse loonstrookdata over miljoenen werkenden in meer dan 730 beroepen bij tienduizenden particuliere Amerikaanse werkgevers. Bron van: de werkgelegenheid onder 22- tot 25-jarigen in beroepen met veel AI-blootstelling die in juni 2026 ongeveer 19% achterliep op leeftijdsgenoten in minder blootgestelde beroepen, tegen 16% in een eerdere update; de bevinding dat dit komt door minder juniors aannemen in plaats van door ontslagen onder ervaren mensen; en de conclusie dat er geen brede verdringing over de hele economie is.
Revelio Labs. Het aantal vacatures voor instapfuncties in de Verenigde Staten ligt ongeveer 35% lager dan begin 2023. Cijfer overgenomen uit het eigen onderzoeksdossier van emaho over de AI-challenges.
LinkedIn. Bij de bedrijven met het sterkste werkgeversmerk daalde het aandeel instappers terwijl de mediane ervaring van medewerkers steeg van ongeveer zes naar bijna achtenhalf jaar. Cijfer overgenomen uit het eigen onderzoeksdossier van emaho over de AI-challenges.
emaho AI Culture Levels. Level 2, Wild West, is dagelijks individueel gebruik zonder gedeelde werkwijze en telt ongeveer een kwart van de organisaties. Level 3, waar de werkwijze is vastgelegd, telt ongeveer één op de tien. Geijkt aan BCG 2025 en McKinsey 2025.
Cijfers staan zoals ze zijn gepubliceerd. De cijfers van Stanford zijn bij de bron gecontroleerd. De drie momenten in het herkenningsblok zijn samengesteld uit gesprekken en geen verslag van met naam genoemde bedrijven.